رویکرد سیمرغ تجارت در توسعه محصولات و خدمات

مدیران محصول یکی از بهترین افراد برای یافتن جواب سؤال‌های مربوط به چرایی و چگونگی شکل‌گیری فرآیند ارائه محصول به بازار از صفرتا صد هستند. در این راستا و برای درک جایگاه مدیر محصول در ساختار سازمانی شرکت‌های ارائه دهنده راهکارهای بانکی و پرداخت، رسانه عصربانک با حامد کاشی، مدیر توسعه محصول سیمرغ تجارت گفت‌وگویی داشته است که در ادامه می‌خوانید.

جایگاه و مسئولیت مدیران محصول چیست؟

کاشی در ابتدای صحبت‌های خود به بیان تعریفی از مدیریت محصول پرداخت و توضیح داد: «تعاریف بسیاری در رابطه با جایگاه و مسئولیت مدیران محصول ارائه شده است، با این حال تمامی شرکت‌ها انتظار دارند که مدیر محصول بتواند مسئولیت صفرتا صد یک محصول را بپذیرد. بنابراین مدیر محصول باید این توانایی را داشته باشد که از ابتدای شکل‌گیری محصول، استراتژی‌ و نیازمندی­های محصول را مشخص کند و پس از طی کردن مراحل توسعه، نحوه ارائه محصول به مشتری را مشخص کند و در آخر بازخوردها را از آنها دریافت و تحلیل نماید و در راستای بهبود آن تلاش کند.»

کاشی با بیان اینکه مدیر محصول وظایف متنوعی بر عهده دارد، ادامه داد: «شاید بتوان تعریف مدیریت محصول را در تلاقی کسب و کار،  تکنولوژی و تجربه کاربری خلاصه کرد. وظیفه اصلی این شغل پیچیده ایجاد زبان مشترک در سازمان است. در واقع کسی که عهده‌دار این سمت می‌شود با تک تک افراد تیم مربوط با محصول به عنوان بخش داخلی و رضایت مشتری به عنوان بخش خارجی تعامل می‌کند تا مشخص شود هر یک از اعضای مجموعه برای ایجاد بیشترین میزان تعامل و هم‌پوشانی میان محصول و مشتری باید چه وظیفه‌ای را به عهده گیرد.»

چرایی تغییر برنامه‌های بلندمدت به کوتاه‌مدت

مدیر توسعه محصول سیمرغ تجارت با اشاره به تاثیرات بی‌ثباتی اقتصاد کشور بر فعالیت کسب‌وکارها، افزود: «از چند سال گذشته بسیاری شرکت‌ها تصمیم گرفتند که برنامه‌ بلندمدت خود برای رسیدن به سوددهی را تبدیل به برنامه‌های کوتاه‌مدت کنند. در گذشته شرکت­‌ها اهداف و محصولاتی را تعریف می کردند که نیازمند چند سال توسعه فنی بود و محصول پس از چند سال استفاده توسط مشتریان به سوددهی می­‌رسید. شرایط بازار این برنامه­ریزی بلندمدت را کاملاً تحت تاثیر قرار داد. در این راستا سیمرغ تجارت نیز به سراغ پیاده‌سازی پروژه‌های کوتاه مدت با اهداف مشخص رفته است تا بتواند در یک بازه زمانی کوتاه (حداکثر چند ماه) محصول خود را به بازار معرفی و به سوددهی برساند.»

بهترین روند توسعه محصولات بانکی

کاشی در پاسخ به این سوال که بهترین روند توسعه محصولات بانکی چیست، گفت: «پس از شکل‌گیری ایده اولیه یک سرویس یا محصول، تحلیل بازار و پس آن پیاده سازی و توسعه محصول صورت می‌گیرد و سپس محصول اولیه ارائه و در مرحله بعدی وارد بازار می‌شود. هدف سیمرغ این است که این گام در کمترین زمان ممکن رخ دهد. در گام بعدی این نیازهای مشتری است که محصول را به سمت‌وسوی متفاوت سوق می‌دهد. بر این اساس سیمرغ تجارت سعی کرده است با توجه به بازخوردهایی که از مشتریان دریافت می‌کند به رفع نیازها بپردازد.»

رویکرد اصلی سیمرغ تجارت برای توسعه محصولاتش چیست؟

 او در ادامه با اشاره به اینکه سیمرغ تجارت تا دو سال گذشته بر روی توسعه محصولاتی همچون کارت کیف پول و کارت­‌های شهروندی تمرکز کرده بود، افزود: «در گذشته سیمرغ تجارت از دو واحد فنی و بازاریابی تشکیل شده بود اما حالا این شرکت سه واحد کسب‌وکاری یعنی موبایل، کارت و خدمات ارزش افزوده یا همان VAS و یک واحد توسعه و فنی برای پیاده‌سازی محصولات مختلف دارد. پس از این تغییر ساختاری به تعریف پروژه‌های کوچک با اهداف مشخص پرداختیم. به عنوان مثال واحد موبایل به توسعه سرویس‌ها در اپلیکیشن ست مشغول است، توسعه پروژه‌هایی همچون توریست کارت و کارت شهروندی نیز بر عهده واحد کارت، توسعه سرویس های ارزش افزوده و Open api نیز به واحد VAS تعلق یافته است.»

مزیت‌های رقابتی محصولات سیمرغ تجارت

کاشی با تاکید بر مزیت‌های رقابتی و قابلیت‌های مهم محصولات سیمرغ تجارت بیان کرد: «در حال حاضر محصولاتی را با اهداف مشخص و کوچک توسعه می‌دهیم. برای مثال در واحد ارزش افزوده محصول Open api چندین رقیب بزرگ داریم که اگر به سبد سرویس های محصول این شرکت‌ها نگاه ‌کنید با تعداد زیادی از سرویس‌های بانکی و غیر بانکی مواجه می‌شوید. این سرویس­ها از سمت واحد فنی و یا بر اساس لیست سرویس­های موجود در شرکت­ها شکل گرفته و نه بر اساس نیاز بازار و مشتری. این تعدد سرویس باعث می‌شود تا استارت‌آپ‌ها نتوانند به درستی تشخیص دهند کدام یک از سرویس‌ها نیازهای آنها را برطرف می‌سازد. سیمرغ تجارت سعی کرده است تعداد سرویس‌ها را محدود و بیشتر بر روی تعریف محصول و کارایی آنها تمرکز کند. برای مثال در حوزه بانکی سرویس انتقال پایا و حساب به حساب تعداد زیادی مشتری استارت‌آپی دارد. همچنین یکی از محصولات سیمرغ تجارت ارائه سرویس‌های مبتنی بر پلاک خودرو است که اپلیکیشن‌های بسیاری از جمله همراه­کارت و دیجی‌پی و … از آن استفاده می‌کنند. در واقع API‌ها برای هر دسته از کسب‌وکارها مشخص شده است و برای مثال اگر استارت‌آپی که در حوزه خودرو فعالیت می‌کند نیاز به سرویسی داشته باشد با تعامل ساده با سیمرغ تجارت می‌تواند به سرویس‌های مورد نیاز خود دسترسی پیدا کند. هدف اصلی ما این است که به‌جای افزایش کمیت سرویس‌ها بر روی توسعه کمی چند سرویس منحصربه‌فرد تمرکز کنیم.»

او در ادامه با بیان اینکه بزرگترین هدف سیمرغ تجارت توسعه سرویس‌های جدید در بازه زمانی کوتاه‌مدت است، افزود: «نیازهای جامعه تعیین می‌کند که باید به سمت توسعه چه محصولاتی گام برداریم. در چندماه گذشته سعی کرده‌ایم تا بر روی توسعه سرویس‌هایی همچون کیف‌پول، اپلکیشین ست و سایر شرکت‌هایی که قصد استفاده از سرویس‌­های مبتنی بر کیف ­پول را دارند تمرکز کنیم.»

به عبارتی مزیت اصلی سیمرغ تجارت چابکی در ارائه سرویس، توسعه سرویس‌­های جدید و رفع نیازهای مشتریانش است.

بزرگترین چالش مدیریت محصول شرکت‌ها

مدیر توسعه محصول سیمرغ تجارت با تأکید بر اینکه جذب مدیر محصول موفق یکی از بزرگترین چالش‌هایی است که بر سر راه تولید محصولات شرکت‌ها قرار گرفته است، گفت: «تعاریفی که از مدیر محصول وجود دارد بسیار متنوع است. برای مثال گوگل جهت جذب مدیر محصول افراد متخصص در حوزه نرم‌­افزار و IT  که در حوزه‌های کسب‌­و­کار سررشته دارند را جذب می­کند و در طرف مقابل اپل مدیران محصولی را جذب می­‌کند که  متخصص در حوزه کسب­‌و­کار و ارتباط با مشتری باشند و با حوزه تکنولوژی و نرم‌­افزار آشنایی لازم را داشته باشند. در واقع انتظارات از مدیران محصول در جهان متفاوت است و مهارت‌های ثابتی برای این عنوان شغلی پیچیده تعریف نشده است. زیرا نوع محصولات، ساختار شرکت­‌ها مهارت‌های متفاوتی را می‌طلبد و شرکت‌ها پس از شناسایی استرانژی کلی محصولاتشان مدیر محصول را انتخاب می‌کنند.»

کاشی در ادامه صحبت‌های خود تأکید کرد: «با اینکه در ابتدا این‌گونه به نظر می‌رسد که مدیر‌محصول بیشتر کارهای مدیریتی انجام می‌دهد تا کارهای مرتبط با ساخت یک محصول،‌ اما این موضوع کاملاً اشتباه است. وظیفه مدیر محصول تنها مدیریت و مشخص کردن وظایف هر یک از اعضای تیم در سازمان نیست، بلکه باید خود را یکی از اعضای تیم‌های توسعه‌دهنده، بازاریابی و تجربه کاربری بداند و نقش خود در هر یک از این تیم‌ها به خوبی ایفا کند و خروجی هر تیم را ارزیابی کیفی و کمی کند تا محصولات با موفقیت ارائه شوند.»

مدیر توسعه محصول سیمرغ تجارت با اشاره به اینکه هر یک از واحدهای سازمان وظایف مشخصی دارند خاطر نشان کرد: «افرادی که در حوزه فنی فعالیت می‌کنند تنها وظیفه توسعه فنی، کیفیت پیاده­سازی را به عهده دارند، همچنین واحد کسب­و­کار زمانی که مشتری جذب شود وظیفه‌اش به پایان می‌رسد، اما مدیر محصول تنها یک وظیفه مشخص ندارد بلکه از زمان شکل‌گیری ایده اولیه، پیاده سازی محصول، ارائه محصول به مشتری و تحلیل بازخوردهای آن همراه مجموعه است و زبان مشترکی را ایجاد می‌کند تا فعالیت‌های سازمان با یکدیگر هماهنگ شود.»