توقف کار بسیاری از صنایع، توقف سفرها و حمل و نقل عمومی و تشویق کارکنان به دورکاری و ماندن در منزل، بخشی از واقعیات امروز جهان شده است و این احتمال وجود دارد که حتی پس از عبور از پاندمی ویروس کرونا، بسیاری از این تحولات که امروز به اجبار پذیرفته شده­اند، بعدها به‌­صورت اختیاری به‌­عنوان جزئی از زندگی روزمره بشر تبدیل گردد.

در این میان صنعت فین‌­تک، علیرغم ناگزیر بودن از پذیرش برخی واقعیات جدید و همچنین شوک وارده به شرکت‌­ها که ناشی از بروز انواع نیازمندی­‌های جدید است، به واسطه برخورداری از پایه دانشی بالا و آشنایی با فناوری­های جدید، می­تواند تهدید ناشی از این بیماری همه‌­گیر را به فرصتی تبدیل کرده و خود را چند گام به اهداف مد نظر صنعت نزدیک­‌تر کند. البته ذکر این نکته در ابتدای امر حائز اهمیت است که صنعت فین­‌تک در همه جای جهان لزوما تاثیر یکسانی از پاندمی کرونا نخواهد پذیرفت و لزوما نمی­توان فین‌­تک­‌های چینی را با فین­تک­های خاورمیانه و یا اروپا و آمریکا در یک سنجه قرار داد. چرا که میزان جذب سرمایه توسط شرکت­‌ها و نوع واکنش بازار در هریک از اقالیم جغرافیایی مذکور، متفاوت خواهد بود و این لزوم اتخاذ استراتژی متناسب مانند استراتژی تکیه به ظرفیت­‌های داخلی و یا اتکا به ظرفیت­‌های بیرونی را در اقتصادهای مختلف تبیین می‌­کند.

با این همه، به اعتقاد نگارنده یکی از بخش­‌های اقتصاد که بیش­ترین توانایی تطبیق­‌پذیری با شرایط جدید را در مقایسه با سایر بخش‌­ها خواهد داشت، صنعت فین­‌تک خواهد بود. آن­چه در اینجا حائز اهمیت است، توانایی درک سریع از تحولات و سعی در شناسایی ابعاد موضوع، علیرغم پیچیدگی­‌های موجود سیستم است. محیط کسب و کاری جدیدی که بر اثر شیوع کرونا در دنیا پدید آمده است، به لحاظ فاکتورهای تصمیم­گیری و سناریوسازی­‌های استراتژیک، از عدم اطمینان بالا و در نتیجه غیرقابل پیش­‌بینی بودن برخوردار است و این کار را برای تحلیل آن­چه که در آینده رخ خواهد داد، بسیار سخت می‌­کند. لذا اگر شرکت­‌های فین­‌تکی بتوانند شرایط جدید را سریع­تر و دقیق­تر درک کنند و نیازهای جدیدی را که در بازار خلق شده و خواهد شد، به­‌خوبی تشخیص دهند، قادر خواهند بود که عکس‌­العمل به موقع و درستی در این شرایط نوپدید از خود بروز دهند.

به منظور درک بهتر موضوع فوق، به ذکر یک مصداق از اهمیت تشخیص تغییرات در نیازهای مشتریان می­‌پردازیم. باید دانست که از این پس و با طولانی­‌تر شدن دوران همه­‌گیری کرونا و افزایش استفاده از اپلیکیشن­‌های آنلاین، بسیاری از مردم دنیا، اعم از کارکنان سازمان­‌ها و یا مصرف­‌کنندگان عمومی، بیش از گذشته از داخل منازل خود اقدام به خرید خدمات و انجام کارهای خود خواهند کرد و این تفاوت رفتار مصرف­کننده و کارمند از داخل منزل، با رفتاری که وی سابقاً در خارج از منزل داشته، نکته‌ای است که نباید از آن غفلت کرد. فاکتورهای روانی مختلف مثبت و منفی بر نحوه تصمیم به خرید و یا ایفای نقش کارمندی اثر گذاشته و لذا نتیجه­ کار دیگر آن چیزی که قبلاً مورد انتظار ما بود، نخواهد شد. بنابراین فین­‌تک­‌هایی که مداقه بیشتری در این­گونه جزییات داشته باشند و بتوانند محصولات نوآورانه و جدیدی را مطابق با شرایط نوظهور حاصل از پاندمی کرونا به بازارها عرضه کنند، قادر خواهند بود که تعلیمات استراتژی را در تبدیل تهدیدها به فرصت­‌ها به خوبی پیاده‌­سازی کنند.

در ادامه به بررسی بیشتر ابعاد و تأثیرات این همه‌­گیری جهانی بر صنعت بانکی، مالی و شرکت‌های فین‌­تک خواهیم پرداخت.

با سقوط بازارهای مالی و اعمال مقررات قرنطینه در تمام کشورها، آینده صنعت فین­‌تک بعد از پاندمی ویروس کرونا همچنان نامشخص است.

آثار مخرب ویروس کرونا، به بازارهای مالی محدود نمی­‌شود و تمام فعالیت­‌های عملیاتی کسب و کارها را در تمام صنایع متأثر خواهد کرد. در این میان، انتشار اخبار نادرست درباره بیماری کوید ۱۹ نیز صرفاً به بدتر کردن اوضاع و گسترش ترس در بین مشتریان دامن زده است.

مطابق نظر اویلر هرمس، زیان‌­های تجاری ناشی از پاندمی کوروناویروس می‌تواند به عدد سیصد و بیست میلیارد دلار در هر فصل برسد. برای درک بهتر این عدد می‌توان آن را برابر با ضرر ناشی از جنگ تجاری آمریکا و چین در طول یک سال دانست.

وضعیت بحرانی امروز در دنیا، اولین مرتبه­ اعلام شرایط اضطراری در جهان نبوده و آخرین مرتبه هم نخواهد بود و این مسأله لزوم کسب آمادگی فین‌­تک‌­ها و شرکت‌های بانکی در قرن بیست و یکم را برای انجام عملیات در شرایط مشابه بیش از پیش آشکار می­‌کند. البته باید دانست که همواره در حین وقوع بحران­‌های جدید در بازارها، فرصت­‌هایی نیز پدیدار خواهند شد.

بیایید به آثار و تبعات محتمل ناشی از شیوع ویروس کرونا بر بخش فین‌تک نگاه دقیق‌­تری بیاندازیم.

 

آثار منفی پاندمی کروناویروس

ترس، وحشت و اعمال قرنطینه تأثیرات منفی بزرگی بر میزان هزینه‌کرد مشتریان گذاشته است. لغو پروازها، بسته شدن فروشگاه­‌ها و اعمال طرح‌­های فاصله­‌گذاری اجتماعی منجر به افت شدید میزان تراکنش­‌ها در تمام سطوح اقتصاد خواهد شد. این بدان معناست که شرکت‌­های فین‌­تکی بخش پرداخت، نظیر اسکوئر، استرایپ و یا چایم درآمدهایشان محدودتر خواهد شد و بنابراین سودآوری و ارزش خود را از دست خواهند داد.

به همین ترتیب، شرکت­‌های ویزا و مسترکارت به سهامداران خود هشدار یک کاهش شدید در کسب­‌وکارهای فرامرزی و کسب­‌وکارهای مرتبط با سفر را داده‌اند که به موجب آن ۲ تا ۴ درصد از فروش پیش‌­بینی شده آن­ها از دست خواهد رفت.

سرمایه‌­گذاری­‌های خطرپذیر بر روی شرکت­‌های موجود در بازار و شرکت‌های جدید، به دلیل هجوم مصرف‌­کنندگان به سمت سرمایه‌­گذاری­‌های امن‌­تر، تا حد زیادی لطمه خواهد دید و این موجب کاهش شدید در قراردادهای ادغام و تملیک خواهد شد.

برای فین‌­تک­‌هایی که در بازار سهام حضور دارند کاهش قیمت سهم به معنی افزایش هزینه سرمایه خواهد بود. همزمان با نگرانی سرمایه­‌گذاران از هزینه‌های بالای سرمایه‌­گذاری، بازار بی ثبات نیز می‌­تواند به‌­عنوان یک کاتالیزور، موجبات ارزش‌گذاری پایین­‌تر شرکت‌­ها را فراهم کند.

در این ایام، فدرال رزرو، بانک مرکزی انگلستان و سایر بانک‌های مرکزی در سراسر جهان با کاهش نرخ بهره تلاش می­‌کنند به کمک بازارها بیایند و از یک رکود بزرگ جهانی جدید جلوگیری کنند.

به موازات کاهش تقاضا، بانک‌های تجاری نیز با افت حاشیه بهره و کاهش درآمدهای حاصله از مشتریان حقوقی و همچنین درآمدهای حاصله از تراکنش‌ها مواجه خواهند شد.

در پاسخ به این سوال که آیا بیماری کووید ۱۹ بر صنعت بانکی و فین‌­تک‌­ها اثر خواهد داشت یا خیر، الکس مالیشف، مدیرعامل کمپانی SDK.finance بیان می­‌دارد: «بانک‌­ها احتمالا تصمیمات هزینه‌­زای خود را به منظور آماده شدن برای تبعات مخرب اقتصادی این بیماری، به تعویق خواهند انداخت. اگرچه این بحران فرصت­‌هایی را برای آن­هایی که نیازهای مردم را بهتر درک می­‌کنند و علیرغم ریسک­‌ها و مخاطرات موجود، رهبری بازار را به عهده می‌گیرند، فراهم خواهد آورد.»

فرصت­‌های جدید

پرداخت‌­های غیرتماسی و غیرحضوری

به منظور جلوگیری از گسترش بیماری، بانک‌های مرکزی اقدام به ضدعفونی کردن اسکناس­‌ها و صورت حساب­‌های فیزیکی که توسط بانک­‌های محلی صادر می‌شوند، نموده اند. حال آن­که یک روش امن­تر و ساده‌­تر که می‌تواند جایگزین استفاده از اسکناس­‌های آلوده شود، بهره‌­گیری از روش­‌های پرداخت غیر تماسی و غیرحضوری است که توسط سازمان بهداشت جهانی نیز توصیه شده است.

همزمان با طولانی‌­تر شدن دوره پاندمی کرونا، افزایش قابل توجهی در مجموع پرداخت­‌های غیرتماسی و غیرحضوری قابل تصور است و چنانچه بانک­‌ها تا کنون از این روش­‌های پرداخت استفاده نکرده‌اند، اکنون بهترین زمان برای به‌­کارگیری نوآوری­‌های دیجیتالی در این زمینه است.

بانکداری بدون شعبه

ترس از آلوده شدن به ویروس و همچنین مقررات اعمال شده برای قرنطینه، مشتریان را از شعب بانک‌­ها به دور نگه داشته است.

در حال حاضر، نرخ بهره وری پایین و هزینه‌های بالای اجاره محل، دلایل کافی را برای حرکت به سمت بانکداری بدون شعبه فراهم آورده است. اگرچه، تا کنون، بسیاری از بانک‌ها، به دلیل اقتصاد پررونق­شان، تصمیم برای تغییر نرم‌­افزارهای قدیمی و فرآیندهای کسب و کار سابق را به تعویق انداخته‌­اند. همه­‌گیری ویروس کرونا بهترین فرصت را برای حرکت به سمت یک بانکداری بدون شعبه، سالم و بهداشتی فراهم کرده است. این رویکرد باعث دسترس‌­پذیرتر شدن خدمات بانکی برای نقاط دور دست شده، برای نسل­‌های جوان جذاب­تر بوده و به‌علاوه بسیار مقرون به صرفه است.

ارتقا بانکداری

به موازات گسترش راهکارهای دیجیتالی، بانک‌­های سنتی و مؤسسات اعتباری در حال از دست دادن مشتریان خود می­‌باشند. به همین علت، بسیاری از بانک‌ها در حال نوسازی سیستم‌­های سنتی و محصولات قدیمی خود، از طریق همکاری با فین­‌تک‌­ها هستند.

افزایش تقاضای استفاده از نرم‌­افزارهای بانکداری دیجیتال، در دوره­ای که سایر روش‌های سرمایه­‌گذاری رونق چندانی ندارند، می­تواند موجب تقویت فین‌تک‌ها شود. برخی از دولت­‌ها به منظور کاهش آثار و تبعات مخرب همه­‌گیری ویروس کرونا، در حال تشویق و ترغیب همکاری‌های فین­‌تکی هستند. به عنوان مثال، کره جنوبی مقررات اعمالی بر فین‌تک‌ها را کاهش داده و چین نیز اعلام کرده که تلاش‌هایش موجب تقویت و کمک به استفاده هر چه بیشتر از خدمات فین‌­تک‌­ها شده است.

در پایان باید اشاره کرد که افول و نزول کسب­وکارها چیز جدیدی نیست، اما در این میان شرکت­‌هایی که بتوانند تشخیص بهتری از شرایط بازار داشته باشند و خودشان را بهتر با این شرایط تطبیق دهند، این شانس را خواهند داشت که حتی شرکت­‌های بسیار بزرگ حاضر در بازار را، پشت سر گذاشته و از آن­ها پیشی بگیرند.

 

مقاله و ترجمه: محسن کرمی،‌ مدیر تحقیقات بازار شرکت سیمرغ

منبع: Thefintechtimes